Co porażka Orbána oznacza dla naukowców?

Porażka Viktora Orbána po 16 latach rządów na Węgrzech budzi nadzieje naukowców na odnowę systemu nauki i przywrócenie niezależności akademickiej. Lider zwycięskiej opozycji Péter Magyar zapowiada odbudowę mechanizmów kontroli i równowagi oraz naprawę relacji z Unią Europejską, co może ułatwić powrót Węgier do europejskich programów badawczych. Za rządów Orbána doszło do ograniczenia autonomii uczelni i reorganizacji instytucji naukowych, co doprowadziło m.in. do zamrożenia ok. 6,3 mld euro unijnych funduszy dla węgierskich instytucji. Naukowcy podkreślają, że system został osłabiony przez upolitycznienie i utratę zaufania międzynarodowego. Choć zwycięstwo opozycji daje nadzieję na zmiany, eksperci ostrzegają, że odbudowa nauki będzie trudniejsza, niż samo cofnięcie reform. Kluczowe będzie przywrócenie stabilności, przejrzystości i relacji międzynarodowych, a nie tylko zmiana przepisów. Przewiduje się, że poprawa relacji z UE otworzy Węgrom możliwość udziału w projektach badawczych, choć proces ten może potrwać. Naukowcy podkreślają, że oprócz finansowania potrzebne jest odbudowanie kapitału społecznego i zaufania w środowisku akademickim.