Eksport technologii inwigilacyjnych do państw autorytarnych

Human Rights Watch (HRW) ostrzega, że Unia Europejska nieskutecznie kontroluje eksport technologii inwigilacyjnych do państw autorytarnych i krajów łamiących prawa człowieka. Wśród wskazanych eksporterów znalazły się m.in. Bułgaria i Polska. Raport analizuje unijne przepisy o towarach podwójnego zastosowania z 2021 r., które miały ograniczyć sprzedaż technologii mogących służyć zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym. Według HRW regulacje nie są właściwie wdrażane, a co najmniej sześć państw UE wydało licencje na eksport narzędzi szpiegowskich do ponad 20 rządów o udokumentowanych przypadkach represji wobec opozycji i dziennikarzy. Organizacja podkreśla, że europejskie instytucje nie zapewniają skutecznego nadzoru nad tym rynkiem, mimo wcześniejszych przypadków nadużyć tych technologii. Krytyka dotyczy też Komisji Europejskiej, która poprzez nowe wytyczne ograniczyła przejrzystość danych, utrudniając powiązanie eksportowanych narzędzi z konkretnymi krajami. Komisja tłumaczy zmiany ochroną tajemnicy handlowej, ale zapowiada przegląd przepisów w 2026 r. HRW apeluje o wzmocnienie kontroli, większą transparentność i blokowanie eksportu tam, gdzie istnieje ryzyko naruszeń praw człowieka. Część państw, w tym Francja, Niemcy, Grecja, Włochy i Hiszpania, odmówiła ujawnienia danych.